شاخص کل بورس طي معاملات روز گذشته بار ديگر به رکوردي تازه دست يافت. به اين ترتيب ديروز نماگر بورس تهران با جهش ۴۷۶۴ واحدي (معادل ۳۵/ ۳ درصد) در يک قدمي فتح کانال ۱۴۷ هزار واحدي قرار گرفت. اين بيشترين رشد شاخص سهام در يک ماه اخير است. (۱۵ مرداد ماه، شاخص سهام رشد ۸/ ۳ درصدي را ثبت کرده بود). با رشد ديروز اين نماگر، قله جديدي در کارنامه بازار سهام به ثبت رسيد و بازدهي شاخص سهام از ابتداي سال تاکنون به ۷/ ۵۲ درصد رسيد. شاخص کل هم‌وزن نيز ديروز به دنبال تداوم اقبال به نمادهاي کوچک با رشد حدود ۳ درصدي به رکوردي تاريخي( از منظر رشد روزانه) دست يافت. همزمان با اين تحولات، ارزش معاملات نيز به ۹۱۸ ميليارد تومان رسيد. موضوعي که حکايت از تداوم ورود نقدينگي جديد به اين بازار دارد.

بازار سهام مقصد جديد نقدينگي

همان‌طور که اشاره شد روز گذشته ارزش معاملات به ارقام بيش از ۹۰۰ ميليارد توماني دست يافت. شرايطي که نشان از ورودنقدينگي جديد به بازار سهام دارد. به نظر مي‌رسد پس از تجربه رشد پرشتاب در بازارهاي موازي همچون بازار ارز و سکه، اکنون نقدينگي به دنبال فرصت جذاب‌تري براي ورود مي‌گردد. به اين ترتيب همان‌طور که پيش‌تر «دنياي اقتصاد» مورد تاکيد قرار داده بود، همچنان پتانسيل کافي براي رشد بورس مشاهده مي‌شود.

در حالي دلار و سکه از ابتداي سال با رشد بيش از ۱۸۰ درصدي مواجه بوده‌اند که بورس تهران از اين روند جا مانده است. به دنبال آرامش نسبي در بازار ارز و سکه، از ابتداي هفته جاري شاهد کوچ نقدينگي به بازار سهام هستيم. به‌طوري که ميانگين ارزش معاملات در سه روز معاملاتي اخير به ۷۴۴ ميليارد تومان رسيده است. شاخص کل بورس تهران نيز در اين بازه زماني با ثبت رشد ۷/ ۶ درصدي، ۹ کانال‌شکني متوالي در مسير صعودي را تجربه کرد. در اين ميان برخي از فعالان بازار، روند کنوني سهام را با رشد قيمت‌ها در سال ۹۲ مقايسه مي‌کنند. شرايطي که در آن سال سبب تشکيل حباب قيمتي شده و سرانجام به رکود طي سال‌هاي پس از آن منجر شد. در شرايط کنوني نيز مي‌توان رشدهاي قيمتي شرکت‌هايي که بدون پشتوانه‌هاي بنيادي و تنها بر اساس منطق جاماندگي از روند کلي بازار، در مسير رشد قيمتي قرار گرفته‌اند را رشد‌هاي ناپايدار قلمداد کرد. در مقابل اما سهام بنيادي بازار قرار دارند که با وجود رشد قيمتي، همچنان از نسبت P/ E جذابي برخوردارند. بر همين اساس ريسک تشکيل حباب براي اين نوع از سهام کم ارزيابي مي‌شودو مي‌توان رشد پايدار براي اين نمادها را متصور بود. سهامي که عمدتا در زمره سهام کالامحور بازار قرار گرفته و سهم زيادي از کل ارزش بازار را  دارند.

 از عرضه حقوقي‌ها نترسيم

نگاهي به وضعيت سهام شناور شرکت‌هاي بورسي نشان مي‌دهد که مالکيت بخش عمد‌ه‌اي از سهام شرکت‌هاي پذيرفته شد‌ه د‌ر بازار سهام ايران د‌ر اختيار سهامد‌اران عمد‌ه يا فعالان حقوقي د‌ولتي و شبه‌د‌ولتي (تامين اجتماعي، صند‌وق‌هاي بازنشستگي، بيمه‌ها و...) قرار د‌ارد‌. در شرايط فعلي که شاهد ورود نقدينگي سرگردان به بازار سهام هستيم، به نظر مي‌رسد شاهد فرصتي مناسب براي افزايش شناوري سهام با افزايش عرضه از سوي سهامداران عمده بازار نيز هستيم. در اين ميان برخي از فعالان بازار عنوان مي‌کنند عرضه سهام از سوي حقوقي‌ها در شرايط فعلي، مي‌تواند به افت قيمت‌ها منجر شود. با اين حال بايد توجه داشت ارزندگي سهام و انتظارات از بازدهي آتي است که باعث رشد قيمت سهام مي‌شود. عرضه حقوقي‌ها نه تنها وقفه‌اي در مسير رشد قيمتي سهام ارزنده ايجاد نمي‌کند بلکه با افزايش شناوري بازار، خود اهرمي براي رونق هر چه بيشتر بازار است.

بايد‌ اذعان کرد‌ حجم سهام شناور آزاد‌ از جهات گوناگون بر بازار اوارق بهاد‌ار تاثيرگذار است. افزايش عمق، نقد‌شوند‌گي سهام و افزايش کارآيي بازار را مي‌توان از جمله اثرات افزايش سهام شناور آزاد‌ د‌انست. سهام شناور آزاد‌ اند‌ک نشانگر آن است که مقد‌ار کمي از سهام شرکت براي معامله د‌ر د‌سترس است و د‌ر نتيجه احتمال انحراف قيمت روز از قيمت منصفانه زياد‌ است. به اين ترتيب افزايش سهام شناور آزاد‌ موجب کاهش امکان د‌ستکاري قيمت، کاهش ريسک نقد‌شوند‌گي و د‌ستيابي به قيمت عاد‌لانه‌ نزد‌يک به ارزش ذاتي مي‌شود‌. پايين بود‌ن اين نسبت از طرفي جذابيت خريد‌ را براي سهامد‌اران يک بازار کاهش مي‌د‌هد‌ و از طرف د‌يگر به علت کم بود‌ن سهام قابل معامله، نقد‌شوند‌گي سهام آن بازار را با کاهش قابل توجهي روبه‌رو‌ مي‌کند.

 رصد بازيگران بورس از ابتداي سال

نگاهي به روند خالص تغيير مالکيت‌ سهام از ابتداي سال تاکنون حکايت از جابه‌جايي يک هزار و ۹۱۵ ميليارد تومان نقدينگي در مسير حقوقي به حقيقي دارد. به اين ترتيب در حالي که طي دو ماه ابتداي سال جاري، خالص خريد سهام به ميزان ۴۵۰ ميليارد تومان به نام معامله‌گران حقوقي ثبت شد، پس از آن شاهد انتقال سهام از پرتفوي معامله‌گران حقوقي به سبد سهامداران خرد بازار بوديم. طي معاملات خردادماه، ۶۱۴ ميليارد تومان در مسير حقوقي به حقيقي جابه‌جا شد که در تيرماه اين رقم به ۴۰۳ ميليارد تومان رسيد. در پنجمين ماه سال با افزايش عرضه حقوقي‌ها، خالص خريد معامله‌گران حقيقي به ۸۵۹ ميليارد تومان رسيد. اين روند در ماه جاري نيز ادامه پيدا کرد؛ به‌طوري که تا پايان معاملات روز گذشته، افزون بر ۴۹۰ ميليارد تومان نقدينگي از پرتفوي حقوقي‌ها به سبد سهام معامله‌گران حقيقي بازار افزوده شده است. شرايطي که در مجموع ماحصل عرضه ۱۳ هزار و ۵۰۰ ميليارد توماني توسط سهامداران عمده بازار بوده است. اين موضوع اما نه تنها مانعي بر سرراه رشد قيمت سهام نشد، بلکه بازدهي بازار سهام از ابتداي سال تاکنون از ۵۰ درصد نيز فراتر رفت.

در تشريح بيشتر اين موضوع در سطوح کوچک‌تر مي‌توان به عرضه حقوقي‌ها در برخي سهام بورسي اشاره کرد. به‌عنوان نمونه سهامبانک ملت از هفتم شهريورماه (همزمان با بازگشت اين نماد بانکي پس از برگزاري مجمع) تاکنون با افزايش عرضه از سوي سهامداران عمده خود روبه‌روبوده است. در اين ميان صندوق سرمايه‌گذاري بازارگرداني ملت در اين بازه زماني، حدود ۷۷۳ ميليون سهم «وبملت» را به بازار عرضه کرده است. اين موضوع اما نه تنها سبب ريزش قيمت سهام بانک ملت نشد، بلکه «وبملت» ضمن کسب بازدهي بيش از ۳۵ درصدي براي سهامداران خود، معاملات روز دوشنبه خود را با صف ۱۸۱ ميليون سهمي به ارزش ۲۸ ميليارد توماني به پايان رساند.

 بازگشايي کم‌نوسان بازارهاي جهاني

بازار فلزات لندن، معاملات روز گذشته خود را کم‌نوسان آغاز کرد. اين در حالي است که گزارش‌هاي اميدوارکننده از اقتصاد چين به بازار مخابره شده بود که مي‌توانست محرکي براي قيمت فلزات باشد. صبح روز گذشته اداره آمار ملي چين اعلام کرد که شاخص قيمت مصرف‌کننده اين کشور در ماه آگوست با نرخ رشد سالانه‌اي برابر با ۲/ ۳ درصد همراه شده است. علاوه بر اين ميزان افزايش شاخص قيمت توليدکننده نسبت به مدت مشابه سال گذشته به ۴/ ۱ درصد رسيده است. اين دو شاخص فراتر از پيش‌بيني‌ها بوده‌اند. با اين حال معاملات در بازار فلزات لندن، زير سايه جنگ تجاري چين و آمريکا کم‌رمق پيگيري شد. در پايان هفته گذشته رئيس‌جمهوري آمريکا اعلام کرد وضع تعرفه وارداتي بر ۲۰۰ ميليارد دلار از کالاهاي چيني احتمالا به زودي اجرايي مي‌شود. ترامپ همچنين تهديد کرد که ۲۶۷ ميليارد دلار ديگر از کالاهاي چيني را نيز ممکن است مشمول پرداخت تعرفه تجاري کند. به اين ترتيب به نظر مي‌رسد در حال حاضر سرمايه‌گذاران نگران اثرات منفي جنگ تجاري آمريکا و چين بر تقاضاي فلزات هستند و همين امر نيز به تضعيف معاملات اين محصولات منجر شده است.

به اين ترتيب در زمان تنظيم گزارش (ساعت ۱۵ روز دوشنبه) هر تن مس در معاملات آتي لندن با رشد ۰۴/ ۰ درصدي، ۵۸۷۹ دلار در هر تن قيمت خورد. سرب نيز رشد ۶/ ۰ درصدي را تجربه کرد و در سطح ۲۰۷۲ دلار در هر تن ايستاد. روي نيز با رشد محدود ۰۳/ ۰ درصدي، ۲۴۰۵ دلار در هر تن دادوستد شد. قيمت آلومينيوم اما با کاهش ۸/ ۰ درصدي، ۲۰۴۳ دلار در هر تن مورد معامله قرار گرفت.  در بازار نفت به دنبال اعلام خبر کاهش تعداد دکل‌هاي حفاري نفت در آمريکا بهاي نفت افزايش يافت. به اين ترتيب قيمت هر بشکه نفت خام برنت با رشدي ۷/ ۰ درصدي در سطح ۳۹/ ۷۷ دلار قرار دارد. نفت خام وست‌تگزاس نيز با افزايشي ۶۸/ ۰ درصدي به ۲۱/ ۶۸ دلار رسيد.

از بورس کالا چه خبر؟

روز گذشته بورس کالا براي نخستين بار شاهد عرضه شمش بلوم شرکت آهن و فولاد ارفع بود. به اين ترتيب ديروز ۵ هزار تن از اين محصول با قيمت پايه ۲۰۷۹ تومان به ازاي هر کيلوگرم عرضه و قيمت پاياني آن با رشد ۱۵ درصدي نسبت به قيمت پايه در سطح ۲۳۹۰ تومان قرار گرفت. بنا به مصوبه تيرماه وزارت صنعت، معدن و تجارت، «ارفع» موظف است ماهانه حداقل ۳۰ هزار تن شمش فولادي را در بورس کالا عرضه کند که حدود ۴۵ درصد از متوسط توليد ماهانه اين شرکت را شامل مي‌شود. اين در حالي است که نرخ فروش شمش داخلي «ارفع» در بازار داخلي طي مردادماه، حدود ۳۲۰۰ تومان بوده است.  ديگر عرضه‌کننده شمش فولادي روز گذشته در بورس کالا، فولاد خراسان بود و ۵ هزار تن از اين محصول، به قيمت پايه ۲۰۷۹ توماني و قيمت پاياني اين معامله ۲۳۹۰ تومان در اين بازار عرضه شد. «فخاس» نيز موظف به عرضه ماهانه ۲۵ هزار تن شمش فولادي در بورس کالاست. «فملي» نيز ديروز ۳ هزار تن مس کاتد به قيمت پايه ۴۳ هزار و ۹۸۹ تومان در بورس کالا عرضه کرد که در همين قيمت مورد خريداري قرار گرفت.  در بخش فرآورده‌هاي نفتي تنها محصول عرضه شده روز گذشته، وکيوم باتوم پالايش نفت بندرعباس بود. به اين ترتيب ديروز ۲۱ هزار تن از وکيوم باتوم در قيمت پايه ۴۰۱۹ تومان به ازاي هر کيلوگرم (قيمت پاياني معامله روز يکشنبه) عرضه شد. در مقابل اين عرضه تنها ۹ هزار تن تقاضا در قيمت پايه قرار گرفت.

 

 فاطمه اسماعيلي

 

09 (3)

ترين‌هاي بورسترين‌هاي فرابورساخبار مجامع
صنايع بورسيشرکت‌هاي بورسيبازار نفت
بازار طلابازار فلزاتبازار پتروشيمي‌ها
بورس کالاشاخص‌هاي بورستحليل بورس